Antonymy and word-formation

Words and phrases are the necessary parts of languages , they are the compositions of utterances, sentences, discourse, the carrier of meaning. Antonymy are the relations that a group of words have different (most of them are contrasting) meanings, the concepts are against each other, significances are opposite. Every language has different word formation particularities, but forming word with two or more than two lexemes is a extreme important method, it happens very often that we can see it in all of the languages around the world.

          In this passage we are going to discuss two kinds of antonymys:  Polar opposition and complementary opposition.

         Polar opposition is the antonymy that series of words are belonged to the same category, or the gradient of same property. For example, cold and hot are couple of antonymy, from cold to hot there still cool and warm. Polar opposition have a special character that if A is true, then B must be false; but if B is not true, A do not have to be true. For instance, black and white are the color polar opposition, when black is true, so white is false, but when white is false, it can be green, red, blue or brown, it does not have to be black.

         Polar opposition lexemes forming a new word, it commonly happens in Chinese, the new formed word usually epitome the whole property or category which its compositions (the lexeme) are contain or belonged to, and the meaning will be extended by association. For example:

 “大”“小”——“大小”，表示尺寸。

Big [ta:⁵¹ ]    small [ ɕiao²¹⁴]---------  [ta:⁵¹ɕiao²¹⁴ ]  refers to size

“长”“短”——“长短”，表示长度。

Long [tɕha:ŋ²⁵  ]    short [tuan²¹⁴ ]     --------    [tɕha:ŋ²⁵tuan²¹⁴ ]   refers length

“冷”“暖”——“冷暖”，表示温度，引申为社会上的人情世故，或者人心。

Cold [lə:ŋ²¹⁴  ]    warm [nuan²¹⁴ ]    -------     [lə:ŋ²¹⁴nuan²⁵ ]      refers to temperature,  was extended to be Inconstancy of human relationships, or the way of the world.

          The second is type is complementary opposition, it means that the sum of concept extensions, complement each other to constitute the whole. This kind of antonymy does not have a transition state. A and B cannot be true at the same time, if A is true, then B is false; if A is not true, then B is true. For example:

“生”“死”——“生死”，表示一种生命状态。

Alive [ʂə:ŋ³³  ]   dead [sɯ:²¹⁴ ]      --------      [ʂə:ŋ³³sɯ:²¹⁴ ]            refers to the state of live

“是”“非”——“是非”，表示一种性质。

Right [ʂɯ:⁵¹ ]  [fei³³ ]         wrong  [ʂɯ:⁵¹fei³³ ]      -------       the original meaning is right or wrong, but it was extend to be discuss or complain others’ personal weakness or error.

“男”“女”——“男女”，表示众人。

Man [na:n²⁵ ]  [ny:²¹⁴ ]     women  [na:n²⁵ny:²¹⁴ ]       -------    man and women, means all of the people.

A brief discussion of “Fanxun” word of Chinese

Fanxun word is the old topic of Chinese ancient semantic topic, it refers to one word has the contrast meanings, Fanxun is one kind of antisense extended, as the common semantic change, it happens in many languages around the world. Take Chinese for example:

        沽酒   [ku³³tɕiu²¹⁴]，buy wine, “沽” is translated into “buy”

        待价而沽  [tai⁵¹tɕa:⁵¹ɚ²⁵ku³³]，wait till the high price to sale, “沽” is translated into “sale” here.

       As early as dynasty Jin (A.D.265－316), Guo Pu, the most famous writer,  exegesis of Jin,  who had interpreted  <Er Ya> ( The first Poetry book Ancient Chinese), and mentioned that “meaning contrasting but kanemichi” and “never bad to named beauty and evil in a same word”,  he even invented Fanxun which used the contrasting meanings in the same word to interpret words.

        The most important reason of forming Fanxun word is that some entities contain two contrasting characters. During the word change progress, word meaning was extended continuously, The meaning which was extended by different methods, became asymmetric, relative or contrast, then leaded to one word has two contrast meaning. For example, “承” in Chinese, original meaning of “承” is “give, afford; receive, accept”. From the word from of this word, it refers that “ three hands holding a seal”, it contains two behaviors in this interpretion, one is stable, holding the seal without movement; another one is giving the seal to other person, it is in a dynamic state. Accord to these two behaviors of body, meaning change could be more reasonable, it could change from the aspect of giver, and also could change from the aspect of receiver. So that, the meaning of  “承”  has two contrasted side.

        Beside, the content of a word is diversity, it  increase the possibilities of extending lexemes. In the progress of semantic change, the meaning of a word can select the original meaning or the additional annexations of the meaning. For example,  “乱” it means “govern” and “disorder”. But after the semantic change, “乱” left only the meaning of “disorder” .

An analysis of Chinese joy sense’s Rationale

         According to the relation of antonymy or synonymy to organize a group words, and this group of words reference a same and specific characterized concept, all the above can be said that it is the basis rationale in forming a certain concept.

        From ancient times, Chinese contains a group of words of joy concept, they derived from Physical sensations or body movements. They can be divided into four kinds:

        1) A synonym included meaning of Physical sensation, body movements, joy concept is just a extended meaning.

        2) Joy sense concept came from meaning of physical sensation or body movements, but word forms are semantic autonomy. For instance:

 开         颜      [kha:i⁵⁵    je:n²⁵],

Open   face------smile

笑           眯眯      [ ɕiao⁵¹mi:³³mi:³³ ]

Smile   appearance of closing eyes --------smile with closing eyes

         It’s obvious that the words which contain joy concept came from the movement of body, the parts of body do not mean only the face expression, it also means heart, abdomen, legs, hands or derivatives (laughing voices).

        3) Semantic autonomy of the words is already obscure, but the joy concept came from physical sensation or body. Take “悦 [j^we:⁵¹] (to delight, to happy, pleased)” for example, the original meaning of悦[j^we:⁵¹] is “wipe, relief” , from meaning extended, but nowadays the old meaning disappeared by time passed. “悦 [j^we:⁵¹]” changed to be “stagnation can be set free or vented”.

       4) Words contains physical sensation meaning, words contains behavior meaning, and words contains meaning of joy sense are cognates. Essentially, cognate and synonymy are not very different. But cognate exist because the meaning expand exceed the limitation of word forms, they need new word forms to contain the new meanings, at the same time maintain the association effect, so that these kinds of words are still kept in a big family. For example, “舒服 [ʂu:⁵⁵ fu:²⁵] (comfortable)”, it means body feels relaxed, enjoy the pleasure, and then the joy concept formed.

         There is no doubt that, the semantic linguists have divided emotion, feeling and body movements for three non-subordinated meaning categories. Correspondingly, Syntax has also divided verbs as Psychological verbs, feeling verbs, and behavior verbs. Although three kinds of verbs are demarcated, they still have great connections. Joy this kind of real emotion go into the Chinese system have to rely on sensation, behavior.

การจัดกลุ่มความสัมพันธ์ทางความหมายใน "คำสอย"

ก่อนอื่นต้องขอบอกก่อนว่า สำหรับท่านที่ทำใจรับคำหยาบที่เกี่ยวกับเรื่องในมุ้งไม่ได้ อาจจะข้ามบทความนี้ไปได้เลย เพราะวัตถุดิบในการวิเคราะห์วันนี้ค่อนข้างจะเป็นเรื่องที่คนนอกวัฒนธรรมรับได้ยาก นั่นก็คือ “สอย”

“สอย” ในที่นี้ไม่ใช่คำกริยาที่หมายถึง เอาไม้มีขอหรือมีง่ามหรือไม้จำปาเกี่ยว ดึงดัน หรือบิดเอาดอกไม้ลูกไม้เป็นต้นลงมา; แทงด้วยเข็มหรือสิ่งที่แหลมอย่างเข็มเย็บผ้าให้เป็นตะเข็บ (ราชบัณฑิตยสถาน.๒๕๔๓) แต่เป็น “สอย” ที่เป็นวรรณกรรมมุขปาฐะ ที่แฝงไปด้วยอารมณ์ขันของคนอีสาน คำสอยส่วนมากจะเน้นหนักในเรื่องทางเพศ แต่ชาวบ้านเขาไม่ถือสากัน กลับเห็นเป็นเรื่องขำขันและสนุกสนานมากกว่า คล้ายคลึงกับกลอนเพอะนั่นเอง

สอยมีหลายประเภทซึ่งในที่นี้จะขอแบ่งเป็นสอยสมัยเก่ากับสอยสมัยใหม่ ดังนี้

1. สอยสมัยเก่า

คำสอยสมัยเก่าใจความสำคัญจะอยู่ที่ประโยคหลัง โดยที่วรรคแรกจะเป็นเพียงการกล่าวถึงสิ่งต่างๆ ที่อยู่รอบตัว ซึ่งไม่เกี่ยวข้องกับสิ่งที่ต้องการสื่อ แต่นำมาใส่เพื่อเป็นแบบลักษณ์พิเศษของ การสอย และหาคำลงท้ายให้สัมผัสกับข้อความต่อไปที่เป็นใจความหลัก เช่น

สอย... สอย... ส้มผักเสี้ยนสังเวียนสังแวะ ใต้ท้องน้อยเป็นฮอยขวานแซะ
(เป็นการเสียดสีผู้หญิงที่นั่งไม่ระวังตัว)

สอย... สอย... นกแตดแต้บินข้ามปลายตาล ไผได้ผัวทหารผู้นั้นฮักซาติ
(ล้อเลียนหญิงสาวที่มีคู่รักถูกเกณฑ์เป็นทหาร)

สอย... สอย... หัวสิงไคเป็นกอพะยะ ผู้สาวมักพระ ตกนรกอเวจี
(เป็นการเตือนสติให้สาวเกรงกลัวต่อบาป)

2. สอยสมัยใหม่

คำสอยสมัยใหม่ยังคงไว้ซึ่งเรื่องทางเพศ แต่เนื้อความของสอยจะมีความเกี่ยวข้องกันในระหว่างวรรคแรกและวรรคที่สอง ซึ่งไม่ใช้ประโยคที่เป็นแบบลักษณ์ของคำสอยสมัยเก่า แต่จะมีการคิดประโยคใหม่ที่เกี่ยวข้องกับคนที่ต้องการยั่วล้อ และมีลักษณะที่เป็นเหตุเป็นผล เช่น

สอย... สอย... สาวส่ำน้อยบ่ฮู้จักสรพงษ์ บัดเขาฮูดซิบลง นี่หรือดำอำมหิต

(สอย... สอย.. สาววัยรุ่นไม่รู้จักสรพงษ์ พอเขารูดซิบลง นี่หรือดำอำมหิต)

สอย... สอย... สาวเอกภาษาไทยบ่ฮู้จักกาพย์กลอน บัดเขาจับไปตอน นี่หรือสัมผัสนอกสัมผัสใน

(สอย... สอย... สาวเอกภาษาไทยไม่รู้จักกาพย์กลอน พอเขาจับไปตอน นี่หรือสัมผัสนอกสัมผัสใน)

สอย... สอย... สาวเอกภูมิศาสตร์บ่ฮู้จักแผนที่ บัดถืกโคยเข้าหี นี่หรือคืออ่าวไทย

(สอย... สอย... สาวเอกภูมิศาสตร์ไม่รู้จักแผนที่ พอถูกควยเข้าหี นี่หรือคืออ่าวไทย)

ดังนั้นเราจะเห็นว่า ความสัมพันธ์ทางความหมายในแนวนอนของคำสอยมี 2 ลักษณะ คือ ลักษณะที่ประโยคไม่มีความหายสัมพันธ์เกี่ยวเนื่องกันเลยมีลักษณะที่ไปด้วยกันไม่ได้(Abnormal co-occurrence)คือในกลุ่มของคำสอยแบบเก่า กับลักษณะที่ประโยคมีความหมายไปด้วยกันได้(Normal co-occurrence) โดยเป็นเหตุเป็นผลกัน ได้แก่กลุ่มของคำสอยแบบใหม่

อ้างอิง

คำสอยจาก http://www.isangate.com/entertain/soi_01.html

รูปภาพจาก www.oknation.net/blog

อุปลักษณ์ในผญา

หลังจากที่ห่างหายไปนาน คราวนี้เรามาต่อกันที่เรื่องของอุปลักษณ์ในผญาอีสาน โดยวันนี้ผู้เขียนได้หยิบยกผญาจากงานของ สมปอง จันทคง (2530) ได้ทำการศึกษา วันธรรมภาษาอีสานจากผญา: กรณีศึกษาบ้านหนองเรือ ตำบลสิงห์ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร มาเป็นข้อมูลในการวิเคราะห์

ก่อนอื่นต้องมารู้จักผญาอีสานกันก่อน

ผญา หมายถึงถ้อยคำหรือข้อความที่ฉลาดหลักแหลมคมคาย เป็นคติเตือนใจ ภาษิต คำพังเพย คำอวยพร และโวหารที่หนุ่มสาวใช้ในการเกี้ยวพาราสีกัน ผญาเป็นคำภาษาอีสานตรงกับภาษาไทยกลางว่า ปัญญา อันแสดงถึงความรอบรู้ของผู้พูด แสดงถึงภูมิปัญญาของผู้พูด ดังผญาบทหนึ่งกล่าวว่า “มีเงินเต็มภาช์ บ่ท่มีผญาเต็มปูม” ซึ่งหมายความว่า มีเงินมากมายก็ไม่เท่ามีปัญญารอบรู้ (สมปอง จันทคง, 2530)

มีผู้รู้แบ่งประเภทของผญาไว้หลายประเภท เช่น ผญาภาษิต ตงโตย ผญาย่อยหรือคำคม ผญาเกี้ยว ผญาอวยพรเป็นต้น ในบทความนี้ผู้เขียนเลือกวิเคราะห์อุปลักษณ์ในผญาเกี้ยวหน้า 90-91 ซึ่งเป็นผญาที่หนุ่มสาวใช้เกี้ยวพาราสีกัน ดังนี้

ญ. อย่ามาตี๋แถลงเว่า แปลงหลายความปาก บ่แม่นเชื้อชาติอ้อย แปลงได้กะบ่หวาน

ผญาบทนี้เป็นบทที่ฝ่ายหญิงเหน็บแนมฝ่ายชายที่พูดด้วยว่า ถึงแม้จะปรุงแต่งคำพูดเท่าไรก็ไม่หวาน โดยมีแบบเปรียบหรือความหมายต้นทาง (source domain) คือ อ้อย และมีสิ่งที่ถูกเปรียบหรือความหมายปลายทางคือ คำพูด

ช. เจ้าผู้หงส์คำผ้าย เวหาเหินเมฆ งามเด้ กาดำว่าอยากมาอยู่ซ้อนทางพี้สิจั่งได๋น้อ

ผญาบทนี้เป็นคำกล่าวของฝ่ายชายที่ต้องการจะถามฝ่ายหญิงว่าจะมาขออยู่ด้วย(เป็นสามี) ได้หรือไม่ โดยเปรียบฝ่ายหญิง(target domain) เป็นหงส์ทองผู้งดงาม(source domain) และเปรียบตนเอง(target domain) เป็นกาดำ(source domain)

ญ. สัจจาวาจา ผู้ชายนี้ คือกวยกะต่าห่าง ถิ้มใส่น้ำ ไหลเข้าสู่ตา

ผญาบทนี้ฝ่ายหญิงได้เปรียบคำพูดของผู้ชาย(target domain) ว่าเป็นเหมือน ตะกร้าตาห่าง(source domain) ที่เมื่อทิ้งลงน้ำ น้ำก็สามารถไหลเข้าได้ทุกตา(ช่อง) กล่าวคือ คำพูดของผู้ชายเชื่อถือไม่ได้

ช. เจ้าผู้บัวบาน ในสะพังสระใหญ่ สมเจ้างาม บ่แพ้แล้ว ทางก้านเสี้ยนต่อหนาม

ผญาบทสุดท้ายนี้ฝ่ายชายได้เปรียบฝ่ายหญิง(target domain) ว่าเป็น บัวบาน(source domain) ในสระใหญ่ ที่มีความงดงาม แต่ตรงก้านกลับมีหนาม ซึ่งเสี้ยนหนามก็เป็นแบบเปรียบหรือความหมายต้นทาง(source domain) ของสติปัญญา(target domain)ของผู้หญิงที่มีไว้ป้องกันอันตราย

จากตัวอย่างผญาดังกล่าวจะเห็นได้ว่าแบบเปรียบส่วนใหญ่ที่คนอีสานนำมาใช้เปรียบจะเป็นสิ่งที่พบเห็นทั่วไปในธรรมชาติและสิ่งที่ปรากฏในชีวิตประจำวันของตน เช่น อ้อย อีกา ดอกบัว ตะกร้า ส่วน หงส์นั้นเป็นสิ่งที่อยู่ในคติของชาวอีสานซึ่งเชื่อว่าเป็นสิ่งที่สูงส่งงดงาม ตรงกันข้ามกับอีกาที่มีสีดำต่ำต้อย

คำเปรียบที่พบคือ เปรียบผู้หญิงเป็น หงส์ และดอกบัว เปรียบผู้ชาย(ที่จะเข้าไปจีบ)เป็นกาดำ เปรียบคำพูดเป็น อ้อย (+) และตะกร้าห่าง (-)

เอกสารประกอบการศึกษา

สมปอง จันทคง. 2530. “วัฒนธรรมภาษาอีสานจากผญา: ศึกษากรณีบ้านหนองเรือ ตำบลสิงห์ อำเภอเมือง จังหวัดยโสธร.” วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปะศาสตร์มหาบัณฑิต บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

รูปภาพจาก: http://www.google.co.th/imgres?q=%E0%B8%9C%E0%B8%8D%E0%B8%B2&um=1&hl=th&sa=N&biw=1280&bih=513&tbm=isch&tbnid=-cC9f2U16wrLgM:&imgrefurl=http://www.oknation.net/blog/print.php%3Fid%3D79918&docid=ApuarOdze2oFLM&imgurl=http://www.manager.co.th/asp-bin/Image.aspx%253FID%253D315351&w=400&h=373&ei=DwaYTs6WN5GurAeK6rCEBA&zoom=1&iact=hc&vpx=856&vpy=126&dur=1438&hovh=156&hovw=167&tx=100&ty=78&sig=108999041989717693267&page=5&tbnh=140&tbnw=160&start=47&ndsp=12&ved=1t:429,r:10,s:47

ทัศนภาวะ

มายด์แม็พสำหรับหัวข้อ modality ครับ

A brief discussion of synesthesia and metaphor

             Synesthesia rhetoric, commonly known as shift feel, is when people describe objects, divert and interlace human’s the sense of auditory, visual, smell, taste and tactile, make the construct more vivacious and branch new. It is also a kind of metaphor, and all kinds of human sense are unbounded. In a synesthesia sentence or clause, color seems have temperature, sound seems have images, and warmth and coldness seems have weight. According to Lackoff ,  metaphors are not merely decorative features of certain styles, but an essential component of human cognition. Synesthesia philosophical basis is the common regulation of nature, things around the world do not exist in isolation, they are inextricably linked by each other.

           Chinese has synesthesia both in spoken and written systems. Such as same speeches in Chinese:

—Synethesia between the sense of visual and smell:

—淡紫色的香味  tan⁵¹ tsi:²¹⁴ sɯ:ə⁵¹ tə²¹ ɕiaŋ⁵⁵ wei⁵¹    กลิ่นหอมสีม่วง

—Synethesia between the sense of visual and taste:

—脸都苦了    liən²¹⁴ tou³³ k^hu:²¹⁴ lə²¹    หน้าขมหมดแล้ว

—Synethesia between the sense of auditory and taste:

—她的声音真甜   t^ha:³³tə²¹ʂəŋ³³jin³³ʐən³³t^hiən²⁵ เสียงเขาหวานจริง ect.

            In Chinese the most famous synethesia sentence is from < the lotus pool by moonlight> of Zhu Ziqing, the writer masterly used synethesia to create a beautiful mood.

“The breeze carried past gusts of fragrance, like the strains of a song faintly heard from a far-off tower.”

According to source domain and target domain we can analysis this metaphor: fragrance of the breeze is the source domain and strains of a song is the target domain, the similarity between these two domains is that both of them have wonderful nature, can make people feel fresh and pleasant, and have a feeling like slim blurred, as if smell the aroma and listen the song.

Auditory sense	Visual sense
source: strains of a song	target: gusts of fragrance
Nice and blurred song	The fragrancy of the wind
Carried by : air	Breeze
Distance: from a far-off tower	Where the breeze pass

       Synethesia is a common kind of metaphor, if the frequency is often enough then it is possible that synethesia can cause semantic change. Take Chinese for example, “闻 wən²⁵” the original meaning is “listening”, is the sense of auditory, as time went by, the meaning expanded , it had the meaning “ to smell”, and even more the later meaning became the main meaning of“闻 wən²⁵  ”.